PHỤ LỤC 8

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO SINH
TRONG THỰC HIỆN DỰ ÁN NGHIÊN CỨU

(Kèm theo Kế hoạch số /KH-SGDĐT ngày  tháng  năm 2026
của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội)

Việc sử dụng AI phải bảo đảm tính trung thực, minh bạch, trách nhiệm và tính độc lập của học sinh; AI chỉ được sử dụng để hỗ trợ, không thay thế năng lực tư duy, nghiên cứu và sản phẩm trí tuệ của học sinh.

I. NGUYÊN TẮC CHUNG

– Học sinh và chịu trách nhiệm về toàn bộ nội dung, dữ liệu, phương pháp, kết quả, nhận xét và kết luận của dự án.

– Việc sử dụng AI phải phù hợp với quy định của Ban Tổ chức Cuộc thi, bảo đảm tính trung thực học thuật và không làm sai lệch quá trình, kết quả nghiên cứu.

– Không sử dụng nội dung do AI tạo ra để thay thế phần việc mà học sinh phải tự thực hiện hoặc để trình bày sản phẩm của AI như sản phẩm độc lập của học sinh.

– Khi sử dụng AI trong những trường hợp yêu cầu ghi nhận, học sinh phải lưu lại các câu lệnh/yêu cầu (prompt), nội dung phản hồi có liên quan và cách thức sử dụng kết quả AI trong sổ tay nghiên cứu hoặc hồ sơ dự án.

– Học sinh phải kiểm tra, đối chiếu và chịu trách nhiệm về tính chính xác của mọi thông tin, dữ liệu, mã lập trình, hình ảnh và tài liệu tham khảo có liên quan đến dự án.

II. HƯỚNG DẪN CÁC TRƯỜNG HỢP SỬ DỤNG AI TẠO SINH

Hoạt động sử dụng AI tạo sinh Mức độ chấp nhận Yêu cầu/điều kiện kèm theo
1 Sử dụng AI để xác định hoặc tóm tắt những điểm chính của một bài báo trước khi đọc bài báo đó, làm cơ sở ban đầu cho việc tổng quan tài liệu. Được chấp nhận kèm theo điều kiện Có thể không yêu cầu trích dẫn AI trong trường hợp này.
2 Sử dụng AI để tóm tắt sách hoặc bài báo và đưa trực tiếp nội dung tóm tắt vào tổng quan tài liệu mà không tự đọc nguồn tài liệu gốc. Không được chấp nhận Học sinh phải trực tiếp đọc, nghiên cứu và sử dụng nguồn tài liệu gốc.
3 Sử dụng AI như một công cụ để hỗ trợ hình thành và phát triển ý tưởng nghiên cứu. Được chấp nhận kèm theo điều kiện Tùy trường hợp, có thể phải ghi rõ việc sử dụng AI. Phải lưu nhật ký các câu lệnh/yêu cầu (prompt log) đã sử dụng trong sổ tay nghiên cứu.
4 Sử dụng AI để viết bản đầu tiên của kế hoạch nghiên cứu, tóm tắt (abstract), báo cáo nghiên cứu hoặc poster. Không được chấp nhận Các nội dung này phải do học sinh tự thực hiện. Sau khi hoàn thành bản ban đầu, AI có thể được sử dụng để hỗ trợ chỉnh sửa hoặc tinh chỉnh theo quy định; phải ghi nhận và lưu nhật ký sử dụng AI khi thuộc trường hợp phải ghi nhận.
5 Yêu cầu AI viết tóm tắt hoặc một phần báo cáo nghiên cứu rồi nộp nội dung đó như sản phẩm của học sinh. Không được chấp nhận Không được sử dụng sản phẩm do AI tạo ra để thay thế sản phẩm do học sinh tự thực hiện.
6 Học sinh tự viết tóm tắt và sử dụng AI để cải thiện cách diễn đạt, không thay đổi, bổ sung hoặc thay thế các ý chính. Được chấp nhận kèm điều kiện Chỉ áp dụng khi thay đổi do AI đề xuất ở mức nhỏ và giới hạn ở ngữ pháp, cú pháp; việc sử dụng AI phải được ghi nhận.
7 Sử dụng AI để tạo mã lập trình ban đầu cho dự án. Được chấp nhận Phải ghi rõ phần mã do AI tạo ra và lưu nhật ký các câu lệnh/yêu cầu đã sử dụng.
8 Sử dụng AI để tạo lưu đồ, đồ họa hoặc hình ảnh minh họa cho báo cáo nghiên cứu hoặc bài thuyết trình. Được chấp nhận, nhưng cần thận trọng và kèm theo điều kiện Phải ghi rõ hình ảnh được tạo bằng AI và nêu cách thức tạo; học sinh chịu trách nhiệm kiểm tra nội dung và các yêu cầu liên quan đến quyền sử dụng.
9 Sử dụng AI để bổ sung các luận điểm hoặc nội dung vào báo cáo nghiên cứu đã được học sinh viết. Không được chấp nhận Không sử dụng AI để thay thế việc xây dựng nội dung, lập luận khoa học của học sinh.
10 Sử dụng AI để tạo kết luận hoặc định hướng nghiên cứu tiếp theo. Không được chấp nhận Kết luận và định hướng nghiên cứu phải do học sinh xây dựng trên cơ sở dữ liệu và kết quả nghiên cứu.
11 Sử dụng AI để hỗ trợ xác định phép kiểm định thống kê hoặc phần mềm phù hợp. Được chấp nhận kèm theo điều kiện Phải lưu nhật ký các câu lệnh/yêu cầu đã sử dụng. Việc lựa chọn, phân tích và diễn giải dữ liệu phải do học sinh thực hiện.
12 Sử dụng AI để thu thập dữ liệu, viết kế hoạch nghiên cứu và cung cấp tài liệu trích dẫn để chứng minh các nhận định. Không được chấp nhận Không sử dụng AI để thay thế quá trình thu thập dữ liệu, xây dựng kế hoạch nghiên cứu và kiểm chứng nguồn của học sinh.
13 Yêu cầu AI tạo danh mục tài liệu tham khảo khởi đầu. Không được chấp nhận Danh mục tài liệu tham khảo phải được học sinh chủ động tìm kiếm, đọc, kiểm tra và xác minh.
14 Sử dụng AI để chỉnh sửa cấu trúc hoặc định dạng danh mục tài liệu tham khảo. Được chấp nhận kèm theo điều kiện Có thể không yêu cầu trích dẫn AI; học sinh phải kiểm tra, đối chiếu và xác minh tính chính xác, hợp lệ của tất cả tài liệu tham khảo.

III. LƯU Ý QUAN TRỌNG
Phụ lục này là mô hình sơ bộ để tham khảo khi xây dựng quy định của Cuộc thi không thay thế các văn bản pháp luật, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc quy định chính thức của Ban Tổ chức; trong vòng tuyển chọn Cuộc thi có thể áp dụng các chính sách riêng nghiêm ngặt hơn.

Mọi hướng dẫn hoặc tinh chỉnh sau khi hoàn thành tài liệu gốc với sự hỗ trợ của AI đều cần được trích dẫn rõ ràng và ghi chép nhật ký. Học sinh cần thể hiện trong sổ tay nghiên cứu hoặc hồ sơ dự án tối thiểu các thông tin: tên công cụ AI; thời điểm sử dụng; câu lệnh/yêu cầu (prompt) chính; mục đích sử dụng; nội dung AI cung cấp có liên quan; cách học sinh kiểm tra, chỉnh sửa hoặc sử dụng kết quả. Khi sử dụng nội dung, mã lập trình hoặc hình ảnh do AI tạo ra, học sinh phải ghi rõ phần được AI hỗ trợ và tuân thủ các yêu cầu về trích dẫn, ghi nhận nguồn theo quy định của Cuộc thi.

Ban Giám khảo/Ban Tổ chức có quyền yêu cầu học sinh giải trình về việc sử dụng AI và cung cấp nhật ký sử dụng AI khi cần thiết để xác minh tính trung thực, tính độc lập và quá trình thực hiện dự án.

Nguồn tham khảo: Society for Science, “Use of generative AI to support a research project”, October 2025; hướng dẫn về sử dụng AI tạo sinh trong khuôn khổ Regeneron International Science and Engineering Fair (ISEF).