PHỤ LỤC 3
HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN SỔ NHẬT KÝ NGHIÊN CỨU
(Kèm theo Kế hoạch số /KH-SGDĐT ngày tháng năm 2026
của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội)
I. Quy tắc
- Không xé trang, không tẩy xóa: Tuyệt đối không xé trang, không dùng bút xóa hay dán đè che lấp nội dung sai. Nếu viết sai, học sinh chỉ cần gạch một đường ngang mảnh qua lỗi sai để vẫn đọc được nội dung cũ, sau đó ký tên và ghi chú đính chính bên cạnh. Điều này minh chứng cho tính minh bạch tuyệt đối.
- Tính liên tục theo thời gian thực: Mọi ghi chép phải được thực hiện theo đúng trình tự thời gian diễn ra nghiên cứu (ngày nào ghi ngày đó, tuyệt đối không chép lại hay bổ sung hồi tưởng sau khi sự việc đã qua).
- Bảo lưu toàn bộ số liệu thô: Ghi chép chi tiết cả những lần thí nghiệm thất bại, kết quả ngoài dự kiến, lỗi sai thiết bị hoặc các bản vẽ phác thảo nguệch ngoạc bằng tay. Ban giám khảo đánh giá rất cao tính trung thực và tư duy phản biện qua quá trình xử lý lỗi hơn là một báo cáo hoàn hảo hình thức nhưng thiếu chân thực.
- Sử dụng độc lập bút mực không phai: Toàn bộ nhật ký phải được viết tay bằng bút bi mực xanh hoặc đen. Không dùng bút chì (trừ khi vẽ biểu đồ phác thảo) hoặc đánh máy in ra dán vào sổ (trừ dữ liệu tự động từ thiết bị đo đạc chuyên dụng).
II. Cấu trúc và hình thức sổ nhật ký
- Trang bìa: Ghi rõ ràng: Tên đề tài, Lĩnh vực dự thi, Họ và tên (các) NCS (nghiên cứu sinh), Trường THCS/THPT, Họ và tên Giáo viên hướng dẫn, Ngày bắt đầu và Ngày kết thúc ghi chép.
- Trang mục lục: Để trống 2–3 trang đầu tiên của sổ để lập bảng Mục lục (Ngày – Tiêu đề công việc – Số trang) sau khi hoàn thành toàn bộ đề tài.
- Phần nội dung chính (Nhật ký hàng ngày): Chiếm phần lớn cuốn sổ, ghi chép liên tục theo các biểu mẫu chuẩn hóa cho từng buổi thực nghiệm hoặc nghiên cứu tài liệu.
- Phần phụ lục và minh chứng: Dán các biểu đồ in từ máy tính, sơ đồ mạch điện, phiếu kết quả phân tích mẫu từ phòng thí nghiệm chuẩn, hóa đơn mua vật tư, hoặc ảnh chụp sản phẩm ở các giai đoạn chế tạo.
III. Mẫu ghi chép nhật ký hàng ngày
Mỗi ngày thực hiện nghiên cứu, học sinh có thể trình bày dựa theo mẫu cấu trúc dưới đây:
MẪU TRANG NHẬT KÝ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Ngày / tháng / năm 20… Trang số…..
Giai đoạn: Nghiên cứu lý thuyết/ chế tạo nguyên mẫu/ thử nghiệm/ phân tích dữ liệu…
Thời gian: Từ …………. giờ ……..đến………giờ…….
Địa điểm: Phòng thí nghiệm/ Lớp học/ Thực địa tại….
1. MỤC TIÊU CỤ THỂ TRONG NGÀY:
Xác định rõ ràng 1-2 mục tiêu cần đạt được trong ngày
2. DỤNG CỤ, VẬT LIỆU VÀ THIẾT BỊ SỬ DỤNG:
Liệt kê chi tiết tên thiết bị, thông số kỹ thuật, hóa chất, số lượng, mã định danh ….
3. TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN VÀ HIỆN TƯỢNG QUAN SÁT:
Mô tả chi tiết từng bước thao tác thực nghiệm theo trình tự thời gian. Ghi lại các hiện tượng thực tế *(biến đổi hình dạng, màu sắc thay đổi, nhiệt độ tăng, tiếng động lạ, bọt khí xuất hiện...)*.
Khuyến khích vẽ phác thảo sơ đồ, biểu đồ, …. trực tiếp tại phần này.
4. DỮ LIỆU THÔ VÀ KẾT QUẢ ĐO ĐẠC:
\- Lần thử 1: .......... Lần thử 2: .......... Lần thử 3: ..........
\- Giá trị trung bình / Thống kê sơ bộ: ..........
5. PHÂN TÍCH LỖI SAI, RỦI RO VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
\- Đánh giá khách quan: Điều gì đã xảy ra không đúng như dự kiến? Biện pháp khắc phục đã áp dụng ngay lập tức là gì?
6. KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TIẾP THEO:
\- Dựa trên kết quả thực tế hôm nay, xác định công việc ưu tiên cho buổi làm việc tiếp theo.
CHỮ KÝ XÁC NHẬN:
Chữ ký của Học sinh thực hiện Chữ ký của Giáo viên hướng dẫn / Người chứng kiến
(Ký và ghi rõ họ tên) (Ký và ghi rõ họ tên)
IV. Lưu ý đặc biệt
**Tính xác thực của hồ sơ:** Sổ nhật ký nghiên cứu là tài liệu bắt buộc phải thực hiện trong quá trình nghiên cứu để trình khi có yêu cầu của Ban giám khảo yêu cầu để đánh giá mức độ đóng góp thực tế của học sinh và xác thực đề tài không bị sao chép hoặc làm giả từ các nguồn khác.
Tư vấn định hướng: Giáo viên hướng dẫn cần kiểm tra định kỳ (nhưng không viết hoặc sửa trực tiếp vào sổ của học sinh) nhằm hướng dẫn các em rèn luyện tư duy ghi chép khoa học, chính xác ngay từ những ngày đầu triển khai đề tài.